Son Osmanlı Padişahı Sultan Vahdettin Hain Miydi?


75
81 shares, 75 points

Son Osmanlı Padişahı Vahdettin’in gerçekte kim olduğu ya da olmadığı konusunda yapılan tartışmalar günümüzde dahi sürmektedir.

Bu konuda sunulan görüşler temelde iki ayrı sonuca çıktığı gibi çeşitli gerekçeler sunulmakta ancak bu gerekçelere siyasi görüşler de dahil edilmektedir.  Bu konuyu derinlemesine ele almadan önce Sultan Vahdettin’i tanıyalım.

Son  Padişah Vahdettin, 1861 doğumludur. Sultan Abdülmecid’in 30 çocuğundan 23. sırada doğmuş olan Vahdettin, kendisinden önce tahta geçen 5. Mehmet Reşat ve 2. Abdülhamid gibi Sultanların küçük kardeşidir. Sultan Vahdettin’in kişiliğini ise yaşadığı bu saray havası derinden etkilemiş ve ileride izleyeceği politikaların da mimarı olmuştur. Bebekliğinin 4. ayında Babasını, kısa bir süre içinde de gene Annesi Gülistu Hanım’ı kaybetmiş ve yetim kalmıştır. Buradaki yetimlik elbetteki bir köylünün ya da işçinin değil bir soylunun yetimliğidir. Sultan Vahdettin, çocukluğu boyunca saray cinayetlerine, entrikalarına, komplolarına ve tahttan indirilmelere, rejim değişikliklerine tanık olmuş, bu durum da onun kişiliğini derinden etkilemiştir. 1. Meşrutiyetin ilanı sırasında yaşanan kargaşayı görmüş, İstanbul’a gelen Rus ordusunun seslerini duymuş, abisi 2. Abdülhamid’in baskıcılığını görmüş, kendi ordusuna güvenmek yerine tahtını korumak için İngiliz Donanmasını İstanbul’a davetine tanık olmuş, Avrupa’daki İttihatçı Ahmed Rıza ve Doktor Nazım gibi kişiliklerin çalışmalarının etkilerini yaşamış ve nihayet 2. Meşrutiyet ile saray gücünün iyice devrildiğini görmüş, bu sırada abisi 2. Abdülhamid’in kendisinin de kardeşi olan bazı kişileri öldürttüğünü, bazılarının cenazesine dahi insanların korkudan gidemediğine şahit olmuştur.

Vahdettin yaşadığı tüm bu kargaşanın köşe taşları olan abilerinden 2. Abdülhamid, 5. Mehmet Reşat ve Amcası Abdülaziz gibi örneklerin tahttan indirilmesi ve Abdülaziz’in öldürülmesi ile ilgili olarak korku duyduğunu ve bu olayların onu etkilediğini Adliye Nazırı İbrahim Bey’e şu şekilde açıklamıştır;

“Aczim var, korkuyorum. Maddeten hiçbir şeyden korkmam. Fakat pek ağır bir vazife üstlendim. Allah’tan korkarım. Bu saray bizim baba ocağıdır. Siz böyle şeyleri anlarsınız. Odaların birinde doğmuşum, birinde büyümüşüm, birinde babam vefat etmiş, birinde amcam yahut kardeşime bir şey olmuş. Elhasıl biri feci, biri ruhperver… Bunları gördükçe korkuyorum.”

Bazı Tarihçilere Göre İse ; Hain Değil, Siyaset Konusunda Bilgisiz Olduğu İçin Çok Hata Yaptığı Görüşü Savunuluyor.

Vahdettin tahta çıkmadan önce tüm şehzadelere gelen siyaset yasağı sebebiyle, Vahdettin’in siyasi konularda cahil kaldığını, bu yüzden de bir dizi hatalar yapmasının kaçınılmaz olduğu vurgulanıyor. Yani bir çok araştırmacıya göre Vahdettin hain değil, bilgisiz ve tecrübesiz.

Vahdettin’in Çengelköy’de yaşadığı, evinde besteler yapan biri olduğunu ve siyasetle çok da ilgili olmadığını belirtiyor onun vatan haini olmadığını düşünenler. Vahdettin’in siyasetten daha çok sanat alanına yöneldiği birçok tarihçi tarafından biliniyor. Tarihçilere göre, sanat dışında kafa yorduğu konuların başında da İslam Hukuku geliyor. Tüm bunların dışında, dünyanın nereye gittiği, Avrupa’da neler yaşandığı, Osmanlı’nın sonunun ne olacağı da Vahdettin’in çok da sorun yaptığı şeyler değildi onlara göre. Sultan Vahdettin ” Hain Miydi?” sorusuna İlber Ortaylı şöyle cevap vermiştir.

”Vahdettin tahta geçtiği zaman başkent bombalanıyordu, vatan hainliğiyle ne alakası var, o devir öyle yargılanmaz ama tabi bazı hataları vardır, Damat Ferid’e inanması, zannetmiş ki Damat Ferid, İngilizlerle halledecek bu işi” yorumunu yapmıştır.58 yaşındayken tahta çıkan Sultan Vahdettin, taht günü Şeyhülislam Kazım Musa Efendiye şöyle söylemiştir.

“Ben bu makam için hazırlanmadım. Çocukluğumdan beri vücutça rahatsız olduğumdan layıkıyla tahsil edemedim. Yaşım kemâle erdi, dünyada bir emelim kalmadı. Biraderle (Abdülmecit Efendi) hangimizin evvel gideceğimiz (öleceğimiz) belli olmadığından bu makamı beklememekteydim. Fakat takdiri ilahi ile bu ağır vazifeyi üstüme aldım. Şaşırmış bir haldeyim. Bana dua ediniz!” İngiliz hayranı ve destekçisi olarak Alman karşıtı olan Sultan Vahdettin, 20 Kasım 1918 günü Daily Mail gazetesine verdiği demeçte  “Eğer ben I. Dünya Savaşı çıkmadan önce tahta çıkmış olsaydım, Osmanlı Devleti’nin tarafsızlığını mutlaka korurdum.” demiştir.

Aynı gazeteden, Ward Price’a verdiği röportajda ise;

“İngiliz milletine kuvvetli sevgi ve hayranlık duygularımı babam Sultan Abdülmecit’ten miras aldım. Ermenilerin öldürülmeleri…. Kalbimi yaralamıştır. Adalet çok geçmeden yerini bulacaktır… Şimdi bu sebepten memleketim ile Büyük Britanya arasında öteden beri mevcut dostane münasebetleri yenileyip kuvvetlendirmek için elimden geleni yapacağım…Diyebilirim ki Türk milleti İngiltere’ye karşı aynı duygularla, hem de umumiyetle çok daha kuvvetle duygulanmaktadır.”

                                                            Türkiye’den Sürgün Edilişi

1 Kasım 1922’de Türkiye Büyük Millet Meclisi çıkardığı iki maddelik bir kanunla saltanatı lağvetti. 4 Kasım’da son sadrazam Ahmed Tevfik Paşa istifa etti. 5 Kasım’da Refet Paşa, Babıali’deki bakanlıklara gönderdiği bir genelgeyle işlerine son verildiğini tebliğ etti. 17 Kasım sabahı Vahidettin, küçük oğlu Ertuğrul Efendi ve hareminin mensuplarıyla birlikte Dolmabahçe Sarayından bir kayığa binerek Boğaziçi’nde demirlemiş olan bir İngiliz zırhlısı ile Malta’ya gitmiştir.
İngilizler Vahidettin’in İngiltere’ye gelmesini kabul etmediği için devrik padişah bir süre Malta’da kaldı. 1922 sonunda Hicaz kralı Hüseyin’in daveti üzerine hacca gitti. 20 Nisan 1923’e dek Hicaz’da kaldı. İngiltere’nin baskısı üzerine buradan ayrıldı. Bir süre İtalya’nın Cenova kentinde yaşadı. 11 Haziran 1923’te San Remo kasabasında Mısır kraliyet ailesinden bir prensin maddi yardımıyla kiralanan bir villaya taşındı. Bu dönemde başlangıç bölümünü kendi el yazısıyla yazdığı, kalan bölümlerini yakınlarına dikte ettirdiği anılarını kayda geçirmiştir. İlginç bilgiler vermiştir. Kaçmadığını,hayatını emniyette görmediğinden vekili olduğu şanı yüce peygamberin yaptığını yaparak ” Hicret ” ettiğini belirtmiştir. Kızdığı anlaşılan bazı satırlarda ” Kemalilerden, celalilerden kaçtım ” gibi değişik ifadeler kullanmıştır. En büyük hatasının, dünürü Tevfik Paşa, Damad Ferit Paşa, İzzet Paşa, Ali Rıza Paşa ve Hulusi Paşa gibi devlet adamlarını sadrazamlığa getirerek bu kişilerden medet ummak olduğunu belirtmiştir. Milletin bugünkü rejimi ( Cumhuriyet idaresi ) kabul edip etmeyeceğini tarihi bir misalle ifade ederek şu ilginç örneği vermiştir ” Emeviler döneminde Halife, Hazret-i Hüseyin’e karşı bir sefer düzenlemek için asker toplamak ister. Halifenin müşavirleri arasında bulunan sözü geçen bir zat ‘ Efendimiz müsaade ediniz ahaliyi bir tartayım, test edeyim sonra size müşahedemi arz edeyim ondan sonra dilediğinizi yapınız ‘ der. Onayı alan zat şehrin meydanında halkı toplar ve ” Ey ahali bu hafta Cuma namazı salı günü kılınacaktır, herkes camide toplansın. ‘ der.Halkın Cuma namazına niyet Camide hınca hınç toplandıpını gören vezir derhal huzura çıkar ve ‘ Efendimiz Cuma namazını salı günü kılmayı kabul eden bu halktan asker toplayabilirsiniz. Katiyyen imtina etmeyiniz. ‘der.” 16 Mayıs 1926’da San Remo’da kalp damarlarının tıkanmasından dolayı 65 yaşında hayatını kaybetti. Alacaklıları olan yaşadığı semtin manavı ve kasabı cenazesine haciz koydurmuşlardır. Kızı Sabiha Sultan mücevherlerini satarak borçlarını ödemiş ve cenazesi üzerindeki hacizi kaldıralarak, damadı Ömer Faruk Efendi’nin nezaretinde Beyrut’a getirilmiş, oradan Şam’a nakledilmiştir. II.Sultan Abdülhamid’in kızı Ayşe Sultan’ın ilk kocası olması sebiyle ailenin eski damadı sayılan, Suriye’nin o sıradaki Cumhurbaşkanı Ahmed Nami Bey’inde katıldığı, Suriye Hükümeti’nin düzenlediği resmi bir törenle Şam’da Süleymaniye ( Selimiye ) Camii haziresine defnedilmiştir.


Like it? Share with your friends!

75
81 shares, 75 points

What's Your Reaction?

Nefret Nefret
2
Nefret
Tuhaf Tuhaf
2
Tuhaf
Kötü Kötü
0
Kötü
Çok İyi Çok İyi
0
Çok İyi
Yani Yani
0
Yani
Harika! Harika!
0
Harika!
LOL! LOL!
0
LOL!
OMG! OMG!
0
OMG!
İşte bu! İşte bu!
0
İşte bu!
Bir Format Seçiniz
Kişilik Testi
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia Test
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Anket
Voting to make decisions or determine opinions
Hikaye
Formatted Text with Embeds and Visuals
Liste
The Classic Internet Listicles
Geri Sayım
The Classic Internet Countdowns
Listeyi Aç
Submit your own item and vote up for the best submission
Sıralı Liste
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Görüntü
Photo or GIF
Gif
GIF format