Osmanlı Döneminde Feminizm


50
42 shares, 50 points

Osmanlı İmparatorluğu‘nda kadının toplumdaki yeri erkek hegemonyası ve dinsel sebeplerden dolayı oldukça kısıtlıydı. Kadınların toplumdaki yeri islama uygun şekilde devlet bürokrasisi tarafından hazırlanan kanunlarla belirlenmişti. Kadın, bir erkekle eşit haklara sahip değildi. Mahkemede şahitlik konusunda onun yarısı sayılmaktaydı. Kadınların toplumda yok sayılması, ikinci plana atılması asırlar boyu devam etti.
 II. Meşrutiyet ile bu durum değişime uğradı. Tanzimat döneminde yetişen eğitimli kadınlar sonraki kuşaklarda etkiledi ve kadınlar hak aramaya, seslerini duyurmaya başladı.

Kadınların bireysel olarak sesini duyurmasında en etkili silahı basındı.
Kadınlar için çıkarılmaya başlanan dergi ve gazetelerde, kadınlar yaşadıkları sorunları dile getirmeye, hak talep etmeye başladı. Gazete ve dergi aracılığıyla kadınların yaşadığı tüm sorunlar dile getirildi.


Şükufezar

Şükufezar, sahibi kadın ve tüm yazarlarının kadın olduğu bir dergiydi ve Arife Hanım önderliğinde çıkarılmaya başlandı .
Şükûfezar, ” çiçek bahçesi ” anlamına gelmektedir.

Derginin her sayısında önsöz olarak bu satırlar yer alıyordu.

“Biz; saçı uzun, aklı kısa denilerek erkeklerin alaycı gülüşlerine hedef olan bir tayfayız. Erkekliği kadınlığa, kadınlığı erkekliğe tercih etmeyerek bunun aksini ispat etmek mücadelesi içerisinde olacağız!”

Terakki-i Muhadderat

1895’te yayın hayatına başlayan, başyazarı ve yazı kadrosu tamamen kadınlardan oluşan Hanımlara Mahsus Gazete 1895-1908 tarihleri arasında 13 yıl boyunca çıkan en uzun süreli kadın dergisi oldu.

Derginin Kapağı

Bu yayınlar kadın sorunları, aile, toplum ve iş yaşamı, eğitim, sağlık, moda, giyim vb. farklı konularda yazılar yayımlandı.

Tanzimat’tan Cumhuriyet’in ilanına kadar kadınların aktif rol oynadığı, sorunlarının dile getirildiği dergi ve gazetelerinin sayısı 40’ı buldu. Bu sayede bireysel olarak seslerini duyuran kadınlar derneklerle örgütlü birlikler halinde taleplerini duyurma fırsatı buldu.
Kadınların gösterdiği çabalar, özellikle eğitim alanında birtakım haklara kavuşmalarını sağladı.

Osmanlı’da ilk feminist örgüt sayılabilecek nitelikteki örgütün adı “Teali-i Nisvan Cemiyeti” yani “Kadınların Durumunu Yükseltme Derneği”ydi. Bu örgütün öncüsü Halide Edip Adıvar’dı.

Kadınların verdiği bu mücadeleler meyvesini vermeye başlamıştı.
1917’de çıkarılan bir kararnameyle evlilik yasal bir çerçeveye bağlandı ve kadınlara boşanma hakkı tanındı. Kanun aynı zamanda çok eşli evliliği kadının rızasına bağlayarak sınırlandırdı. Tüm bu gelişmeler olumlu gözükse de seçme ve seçilme hakları yoktu. Cumhuriyet’in ilanı ile bu durum değişti. 5 Aralık 1934’de Anayasa ve Seçim Kanunu’nda yapılan yasa değişikliği ile kadınların ilk kez oy kullanmasının ve aday olabilmesinin önü açıldı. Türkiye, Fransa’dan ve İtalya’dan 11, Romanya’dan 12, Bulgaristan’dan 13, Belçika’dan 14, İsviçre’den ise 36 yıl önce kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanıdı.



Like it? Share with your friends!

50
42 shares, 50 points

What's Your Reaction?

Nefret Nefret
0
Nefret
Tuhaf Tuhaf
0
Tuhaf
Kötü Kötü
0
Kötü
Çok İyi Çok İyi
0
Çok İyi
Yani Yani
0
Yani
Harika! Harika!
0
Harika!
LOL! LOL!
0
LOL!
OMG! OMG!
0
OMG!
İşte bu! İşte bu!
0
İşte bu!
Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format